Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Çalışanın hak kazandığı ancak kullanmadığı yıllık izinler, iş sözleşmesi sona erdiğinde ücret alacağına dönüşür. Bu nedenle işten ayrılan bir çalışanın son bordrosunda yalnızca maaş, varsa kıdem veya ihbar tazminatı değil, kullanılmayan yıllık izin ücreti de gündeme gelebilir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 59. maddesine göre iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, çalışanın hak kazanıp kullanmadığı yıllık izin sürelerinin ücreti sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden ödenir. Kanun, sözleşmenin nasıl sona erdiğine göre farklı bir kural öngörmez.

Örneğin çalışan geçmiş yıllarda toplam 18 günlük izin hakkını kullanmamışsa ve işten ayrılıyorsa, bu 18 gün için izin ücreti hesaplanması gerekir. Ancak çalışan işyerinde çalışmaya devam ederken kullanılmayan izinlerin para olarak ödenmesiyle işten çıkışta yapılan izin ücreti ödemesi aynı şey değildir.

Kullanılmayan Yıllık İzin Yanar mı?

4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki bir çalışan açısından hak edilmiş yıllık izin, yalnızca takvim yılı sona erdiği için ortadan kalkmaz.

Örneğin çalışan 2024 yılında hak ettiği yıllık iznin 6 gününü, 2025 yılında hak ettiği iznin de 8 gününü kullanmadıysa bu sürelerin yalnızca yeni bir yıla girildiği gerekçesiyle silinmesi söz konusu değildir.

İş ilişkisi devam ettiği sürece yıllık iznin asıl amacı çalışanın dinlenmesidir. İşverenin yıllık izinleri mevzuata uygun biçimde kullandırması gerekir. Çalışanın hak kazanıp kullanamadığı izinler ise iş sözleşmesi sona erdiğinde ücret alacağına dönüşür. İş Kanunu'nun 59. maddesi kullanılmayan izinlerin ücretinin iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenmesini düzenler.

Bu nedenle “yıllık izin yıl sonunda yanar” şeklindeki genel ifade, 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi çalışanlar açısından doğru değildir.

Çalışırken Yıllık İzin Parası Alınabilir mi?

Burada iki farklı kavramı birbirinden ayırmak gerekir.

Çalışan yıllık izne çıktığında, izin yaptığı günlere ilişkin ücretini almaya devam eder. İş Kanunu'nun 57. maddesine göre işveren, yıllık ücretli iznini kullanan çalışanın izin dönemine ilişkin ücretini izne başlamadan önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermekle yükümlüdür.

Ancak bu durum, “İznimi kullanmayayım, parasını alayım” anlamına gelmez.

İş ilişkisi devam ederken yıllık izin hakkının temel amacı dinlenmedir. Çalışanın izin hakkından vazgeçerek bunun yerine kullanılmayan izin parası alması yıllık izin hakkının mantığıyla bağdaşmaz. Kullanılmamış yıllık izinlerin ayrı bir alacak olarak paraya dönüşmesi esas olarak iş sözleşmesinin sona ermesiyle gerçekleşir. Adalet Bakanlığı'nın iş hukuku kaynaklarında da izin ücretinin alacağa dönüşmesi için iş ilişkisinin sona ermesi gerektiği belirtilmektedir.

Kısacası çalışan işyerinde çalışmaya devam ediyorsa çözüm kullanılmayan iznin parasını ödemek değil, yıllık izni kullandırmaktır.

İşten Ayrılınca Kullanılmayan İzinler Ne Olur?

İş sözleşmesi sona erdiğinde çalışanın kalan yıllık izin bakiyesi belirlenir.

Örneğin personelin kayıtlarında:

• 2023 döneminden 4 gün,
• 2024 döneminden 7 gün,
• 2025 döneminden 6 gün

kullanılmamış izin bulunuyorsa toplam 17 günlük yıllık izin ücreti gündeme gelir.

İş Kanunu'nun 59. maddesine göre hesaplama, çalışanın bu izinleri hangi yıllarda kazandığı tarihlerdeki maaşı üzerinden değil, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden yapılır.

Dolayısıyla üç yıl önce kazanılmış fakat kullanılmamış izin için üç yıl önceki maaş esas alınmaz. Çalışanın işten ayrıldığı tarihte geçerli olan ücret dikkate alınır.

Yıllık İzin Ücreti Hangi Ücret Üzerinden Hesaplanır?

Sabit aylık ücretle çalışan bir personel için kullanılmayan yıllık izin ücretinin hesaplanmasında temel yaklaşım, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki son çıplak brüt ücretin günlük tutara çevrilmesidir.

Yargı kararlarında yıllık izin ücretinin giydirilmiş ücret yerine çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir. Bu nedenle yemek, yol ve benzeri yan hakların otomatik olarak yıllık izin ücreti hesabına eklenmesi doğru değildir.

Aylık sabit ücretle çalışan bir kişi için temel hesaplama şu şekilde yapılabilir:

Günlük brüt ücret = Aylık brüt ücret ÷ 30

Ardından:

Kullanılmayan yıllık izin ücreti = Günlük brüt ücret × Kullanılmayan izin günü

Adalet Bakanlığı'nın iş hukuku eğitim materyallerinde de aylık brüt ücretin 30'a bölünmesi ve bulunan günlük ücretin bakiye izin süresiyle çarpılması yöntemi kullanılmaktadır.

Hesaplanan bu rakam brüt tutardır. Çalışana ödenecek net tutar belirlenirken ödeme dönemindeki yasal kesintiler ve bordro koşulları ayrıca dikkate alınır.

Örnek Yıllık İzin Ücreti Hesabı

Örnek 1: 18 Gün Kullanılmayan İzin

Bir çalışanın işten ayrıldığı tarihte:

• Son aylık çıplak brüt ücreti: 60.000 TL
• Kullanılmamış yıllık izni: 18 gün

olsun.

Öncelikle günlük ücret hesaplanır:

60.000 TL ÷ 30 = 2.000 TL

Ardından kalan izin günüyle çarpılır:

2.000 TL × 18 gün = 36.000 TL

Bu çalışanın kullanılmayan yıllık izin ücreti 36.000 TL brüt olarak hesaplanır.

Net ödeme tutarı ise ilgili bordro dönemindeki yasal kesintiler uygulandıktan sonra ortaya çıkar.

Örnek 2: 27 Gün Birikmiş Yıllık İzin

Başka bir çalışanın:

• Son aylık çıplak brüt ücreti: 90.000 TL
• Birikmiş yıllık izin süresi: 27 gün

olsun.

Günlük brüt ücret:

90.000 TL ÷ 30 = 3.000 TL

Kullanılmayan izin ücreti:

3.000 TL × 27 gün = 81.000 TL

Bu durumda çalışanın 81.000 TL brüt kullanılmayan yıllık izin ücreti bulunur.

Burada önemli nokta, 27 günlük izin hakkının farklı yıllarda kazanılmış olmasının hesap yöntemini değiştirmemesidir. İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan izinler, kural olarak fesih tarihindeki son ücret üzerinden değerlendirilir.

Birikmiş Yıllık İzin Ücreti Eski Maaşlardan mı Hesaplanır?

Hayır. Kullanılmayan izinlerin geçmiş yıllardan kalmış olması, her izin döneminin o tarihteki maaş üzerinden ayrı ayrı hesaplanacağı anlamına gelmez.

Örneğin çalışan 2023 yılında 5 gün, 2024 yılında 7 gün ve 2025 yılında 8 gün izin biriktirmiş ve 2026 yılında işten ayrılmış olsun.

Toplam:

5 + 7 + 8 = 20 gün

kullanılmamış izin bulunur.

İş Kanunu'nun 59. maddesi uyarınca bu 20 günlük süre, sözleşmenin sona erdiği tarihte geçerli ücret üzerinden hesaplanır.

Bu kural özellikle uzun yıllar aynı işyerinde çalışan ve geçmişten yüksek miktarda izin bakiyesi bulunan personellerde önemli bir fark yaratabilir.

İstifa Eden Çalışan Yıllık İzin Ücreti Alabilir mi?

Evet. Çalışanın kendi isteğiyle istifa etmesi, hak kazanılmış ve kullanılmamış yıllık izinlerin ücretini ortadan kaldırmaz.

İş Kanunu'nun 59. maddesinde iş sözleşmesinin “herhangi bir nedenle” sona ermesinden söz edilir. Dolayısıyla yıllık izin ücreti açısından temel mesele sözleşmenin istifa, işveren feshi veya başka bir sona erme nedeni ile bitmesi değil; çalışanın hak kazanmış fakat kullanmamış izninin bulunup bulunmadığıdır.

Bu yönüyle yıllık izin ücreti, örneğin kıdem tazminatından farklı değerlendirilmelidir. Kıdem tazminatında sözleşmenin sona erme nedeni önem taşıyabilirken kullanılmamış yıllık izin ücretinde kanunun temel ölçütü hak kazanılmış ve kullanılmamış izin bulunmasıdır.

İşveren İşten Çıkarırsa İzin Ücreti Ödenir mi?

Çalışanın iş sözleşmesinin işveren tarafından sona erdirilmesi halinde de kullanılmamış izinlerin hesaplanması gerekir.

İş sözleşmesinin sona erme nedeni, hak edilmiş yıllık izinlerin kendiliğinden silinmesine yol açmaz.

Örneğin çalışanın 22 gün kullanılmamış yıllık izni varsa işten ayrılış işlemleri sırasında bu bakiye kontrol edilmeli ve İş Kanunu'nun 59. maddesindeki esaslara göre ücret karşılığı hesaplanmalıdır.

Bu nedenle işten çıkış bordrosu hazırlanırken personelin izin kayıtlarının güncel olup olmadığı özellikle kontrol edilmelidir.

Kullanılmayan Yıllık İzin Ücretinde Zamanaşımı Kaç Yıl?

2026 itibarıyla İş Kanunu'nun Ek 3. maddesine göre iş sözleşmesinden kaynaklanan yıllık izin ücretinde zamanaşımı süresi 5 yıldır.

Ancak yıllık izin ücretinde önemli bir ayrıntı vardır: zamanaşımı, çalışanın yıllık izne hak kazandığı tarihte değil, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte işlemeye başlar.

Örneğin bir çalışan 30 Haziran 2026 tarihinde işten ayrılmış ve kullanılmamış yıllık izin ücreti alacağı doğmuşsa zamanaşımı hesabının başlangıcı, kural olarak iş ilişkisinin sona erdiği tarihtir.

Çok eski tarihlerde sona ermiş iş sözleşmeleri açısından geçmiş mevzuat ve geçiş hükümleri farklı sonuçlar doğurabileceğinden eski alacaklarda yalnızca güncel 5 yıllık süreye bakılarak değerlendirme yapılmaması gerekir.

İşverenin Yıllık İzin Kayıtlarını Tutması Neden Önemli?

İzin bakiyelerinin yalnızca çalışan açısından değil işveren açısından da düzenli takip edilmesi gerekir.

Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği'nin 20. maddesine göre işveren, çalışanların izin durumlarını gösteren yıllık izin kayıt belgesini tutmakla yükümlüdür. İzinler çalışan bazında izin defteri veya benzeri kayıt sistemiyle de takip edilebilir.

Çalışanın:

• ne zaman yıllık izne hak kazandığı,
• kaç gün izin kazandığı,
• hangi tarihlerde izin kullandığı,
• kaç gün izin bakiyesi kaldığı

açık biçimde takip edilmelidir.

Özellikle çalışan sayısı arttığında izin bilgilerinin yalnızca e-posta, Excel dosyası veya sözlü talepler üzerinden yürütülmesi geçmiş izin bakiyelerinin karışmasına neden olabilir. Düzenli izin kaydı, hem çalışanların kalan izinlerini doğru görmesini hem de işten ayrılış sırasında kullanılmayan izin ücretinin hatalı hesaplanmasının önlenmesini kolaylaştırır.

Kısaca Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti Hesaplama

Sabit aylık ücretle çalışan bir personel için basitleştirilmiş hesap şu şekildedir:

1. Kullanılmamış toplam izin gününü belirleyin.

2. Çalışanın işten ayrıldığı tarihteki aylık çıplak brüt ücretini tespit edin.

3. Aylık brüt ücreti 30'a bölerek günlük brüt ücreti bulun.

4. Günlük brüt ücreti kullanılmamış izin günüyle çarpın.

Örneğin:

75.000 TL brüt maaş ÷ 30 = 2.500 TL günlük ücret

Çalışanın 12 günlük kullanılmamış izni varsa:

2.500 TL × 12 = 30.000 TL brüt yıllık izin ücreti

Böylece işten ayrılan çalışanın kullanılmayan izinlerinin brüt parasal karşılığı hesaplanabilir.

Sık Sorulan Sorular

Kullanılmayan yıllık izinler yanar mı?

Hak kazanılmış yıllık izinler yalnızca yeni bir takvim yılına girildiği için ortadan kalkmaz. İş ilişkisi devam ederken iznin kullandırılması esastır. İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmamış hak edilmiş izinler ücret alacağına dönüşür.

İşten çıkınca yıllık izin parası nasıl hesaplanır?

Sabit aylık ücretli bir çalışan için genel hesaplama, işten ayrılma tarihindeki aylık çıplak brüt ücretin 30'a bölünerek günlük ücretin bulunması ve bu tutarın kullanılmamış izin günüyle çarpılması şeklindedir.

İstifa edersem kullanmadığım izinlerin parasını alabilir miyim?

İstifa edilmesi kullanılmamış yıllık izin ücretini ortadan kaldırmaz. İş sözleşmesi sona erdiğinde çalışanın hak kazanıp kullanmadığı izin günleri varsa bunların ücretinin hesaplanması gerekir.

Kullanılmayan izin ücreti son maaştan mı hesaplanır?

İş Kanunu'nun 59. maddesine göre hak kazanılmış fakat kullanılmamış yıllık izin sürelerinin ücreti, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden hesaplanır.

Yıllık izin ücreti zamanaşımı kaç yıldır?

2026 itibarıyla yıllık izin ücreti alacağı için zamanaşımı süresi 5 yıldır. Zamanaşımı, iş sözleşmesinin sona ermesiyle işlemeye başlar. Çok eski tarihlerde sona ermiş iş ilişkilerinde ise geçmiş mevzuat ve geçiş hükümlerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.