Yıllık izin hesabı ilk bakışta “kaç yıldır çalışıyor?” sorusuna verilecek tek bir cevap gibi görünür. Oysa doğru gün sayısını bulmak için işe giriş tarihini, aynı işverene bağlı toplam hizmet süresini, çalışanın yaşını ve iznin hangi tarihte hak edildiğini birlikte değerlendirmek gerekir. Üstelik hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günleri, yıllık izin günlerinden sayılmaz. Bu nedenle çalışan “14 gün izin aldım ama 16 gün işe gelmedim” dediğinde ortada mutlaka bir hata yoktur; araya giren hafta tatilleri fiili dinlenme süresini uzatmış olabilir.
Bu yazıda yıllık izin süresini ezberden değil, mantığıyla hesaplayacağız. Böylece hem çalışan kendi hakkını daha kolay kontrol edebilir hem de işveren tarafında izin bakiyesi tutulurken dönemler birbirine karışmaz.
Yıllık izne hak kazanmak için önce 1 yılı doldurmak gerekir
4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki bir işçi, deneme süresi de dahil aynı işverene bağlı en az bir yıl çalıştıktan sonra yıllık ücretli izne hak kazanır. Buradaki kritik nokta takvim yılı değil, çalışanın kendi hizmet yılıdır. Örneğin 10 Ekim 2025 tarihinde işe başlayan bir çalışan için ilk yıllık izin hakkı 1 Ocak 2026’da değil, kural olarak 10 Ekim 2026’da doğar.
Aynı işverene ait farklı işyerlerinde geçen süreler de yıllık izin hesabında önem taşıyabilir. Çalışanın şirketin bir şubesinden diğerine geçmesi, her durumda kıdemi sıfırlayan yeni bir başlangıç gibi düşünülmemelidir. İzin hesabında işe giriş ve hizmet geçmişinin doğru tutulması bu yüzden önemlidir.
14, 20 ve 26 günlük yıllık izin süreleri nasıl belirlenir?
Kanundaki asgari yıllık izin süreleri hizmet süresine göre üç basamaklıdır. Bir yıldan beş yıla kadar, beşinci yıl dahil, asgari izin süresi 14 gündür. Beş yıldan fazla ve on beş yıldan az hizmeti olanlarda bu süre 20 güne çıkar. On beş yıl ve daha fazla hizmeti olanlarda ise en az 26 gün yıllık izin verilmesi gerekir.
Burada sık karıştırılan konu “5 yıl dolduğu gün 20 gün izin mi olur?” sorusudur. Beş yıllık hizmet tamamlandıktan sonra hak kazanılan yeni izin döneminde 20 günlük alt sınır uygulanır. Başka bir ifadeyle her izin hakkı, doğduğu tarihteki hizmet süresine göre değerlendirilir.
18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üzerindeki çalışanlarda özel kural var
Yaş, yıllık izin süresini değiştirebilen ayrı bir kriterdir. 18 yaşında veya daha küçük işçiler ile 50 yaşında veya daha büyük işçilere verilecek yıllık ücretli izin 20 günden az olamaz. Bu nedenle hizmet süresi henüz iki yıl olan 52 yaşındaki bir çalışan için genel 14 günlük alt sınır yerine en az 20 günlük izin dikkate alınır.
Şirket politikası, bireysel iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi çalışan lehine daha uzun izin öngörebilir. Kanundaki 14, 20 ve 26 günlük süreler alt sınırdır; “her işyerinde mutlaka tam olarak bu kadar izin verilir” şeklinde okunmamalıdır.
Hafta tatili ve resmi tatiller yıllık izinden düşülür mü?
Yıllık izin hesabının en çok hata yapılan noktalarından biri budur. Kanundaki yıllık izin sürelerine rastlayan hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Örneğin çalışan 14 günlük yıllık izne ayrılmış ve bu dönemde iki hafta tatili günü bulunuyorsa, işe fiili dönüş tarihi yalnız 14 takvim günü sayılarak belirlenmez; araya giren tatil günleri ayrıca dikkate alınır.
Bu ayrım özellikle izin talebi tarih aralığı üzerinden girilen sistemlerde önemlidir. “Başlangıç-bitiş arasında kaç takvim günü var?” hesabı tek başına yeterli olmayabilir. İzin bakiyesinden düşülecek gün sayısı ile çalışanın işten uzak kaldığı toplam takvim süresi aynı kavram değildir.
Yıllık izin bölünebilir mi?
Yıllık izin tarafların anlaşmasıyla bölümler halinde kullanılabilir; ancak bölümlerden birinin 10 günden az olmaması gerekir. Çalışan yıl içinde birkaç kısa izin kullanmak istiyorsa bu kural gözden kaçırılmamalıdır. Bir işletmede “her izni ikişer üçer gün kullandıralım” şeklinde yerleşmiş bir uygulama varsa, yıllık izin mevzuatı açısından ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
Örneklerle yıllık izin hesabı
Örnek 1: 3 yıllık çalışan
1 Haziran 2023’te işe başlayan ve 1 Haziran 2026’da üçüncü hizmet yılını tamamlayan 32 yaşındaki bir çalışan, bu tarihte doğan yıllık izin hakkı bakımından 14 günlük asgari süreye tabidir.
Örnek 2: 6 yıllık çalışan
15 Nisan 2020’de işe başlayan bir çalışan, 15 Nisan 2026’da altıncı hizmet yılını tamamlamış olur. Beş yıldan fazla hizmeti bulunduğu için bu tarihte hak edeceği izin bakımından asgari süre 20 gündür.
Örnek 3: 52 yaşında, 2 yıllık çalışan
Hizmet süresine göre normalde 14 günlük basamakta görünse bile çalışan 50 yaşın üzerinde olduğu için yıllık izin süresi en az 20 gün olmalıdır.
İzin hesabında en sık yapılan dört hata
- Takvim yılı değiştiğinde otomatik olarak yeni izin hakkı doğduğunu düşünmek.
- Beşinci hizmet yılı ile beş yıl tamamlandıktan sonra hak edilen yeni izin dönemini birbirine karıştırmak.
- Hafta tatili ve genel tatil günlerini yıllık izin bakiyesinden düşmek.
- 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üzerindeki çalışanlar için en az 20 günlük özel kuralı atlamak.
Yıllık izin kayıtları neden dönem bazında tutulmalı?
Toplam bakiye tek başına yeterli görünse de çalışanın hangi yıldan kaç günü kaldığını bilmek, özellikle uzun kıdemli personelde önem kazanır. Dönem bazlı kayıt sayesinde 2024 hakkından kalan günler, 2025’te kullanılan izinler ve 2026’da doğan yeni hak birbirinden ayrılır. Bu ayrım işten çıkış hesabında, çalışanla bakiye mutabakatında ve geçmiş bir izin formu arandığında ciddi zaman kazandırır. Ayrıca sonradan yapılan manuel düzeltmelerin kim tarafından ve hangi gerekçeyle yapıldığının saklanması güvenilirliği artırır.
İzin başlangıç ve dönüş tarihi nasıl kontrol edilir?
Çalışan belirli bir tarih aralığı için izin istediğinde önce o aralıkta kaç yıllık izin günü kullanılacağı hesaplanmalıdır. Hafta tatilleri ile ulusal bayram ve genel tatiller ayrı tutulur. Bu yüzden “1 Ağustos ile 16 Ağustos arası 16 gün izin” demek her zaman doğru değildir. İzin talep ekranında takvim günleri ile bakiyeden düşülecek izin günlerinin farklı görünmesi çalışan açısından da açıklayıcı olur. İnsan kaynakları ekibi için en pratik yöntem, takvim üzerinde hafta tatili ve resmi tatilleri otomatik ayıran bir kayıt düzenidir.
Yıllık izin hesabında sözleşme neden ayrıca kontrol edilmeli?
Kanundaki süreler asgari sınırdır. Bazı işyerleri kıdeme göre daha yüksek gün sayısı tanımlayabilir; toplu iş sözleşmesi bulunan işyerlerinde de çalışan lehine farklı süreler görülebilir. Bu nedenle personel kartında yalnız “kanuni izin günü” alanı tutmak her işletme için yeterli değildir. Çalışanın tabi olduğu sözleşme veya işyeri politikası da bilinmelidir. Örneğin şirket ilk yıldan itibaren 18 gün izin veriyorsa sistemin 14 günlük yasal alt sınırı otomatik uygulayıp çalışan bakiyesini eksik göstermemesi gerekir.
Sonuç: hesabın başlangıç noktası işe giriş tarihi olmalı
Yıllık izin süresini doğru hesaplamak için önce çalışanın izin hakkını hangi tarihte kazandığını bulmak, sonra o tarihteki hizmet süresine ve yaşına bakmak gerekir. Ardından izin dönemine denk gelen hafta tatili ve genel tatil günleri ayrıca değerlendirilmelidir. Bu üç adım doğru kurulduğunda izin bakiyeleri çok daha az tartışmalı hale gelir.
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. İş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi, sektör ve somut olayın özellikleri daha farklı veya çalışan lehine hükümler doğurabilir.
Sık Sorulan Sorular
Yıllık izin 5 yıl dolunca kaç gün olur?
Beş yıllık hizmet tamamlandıktan sonra hak kazanılan yeni yıllık izin dönemi için asgari süre 20 gündür.
50 yaşındaki çalışan kaç gün yıllık izin kullanır?
50 yaş ve üzerindeki işçilere verilecek yıllık izin 20 günden az olamaz.
Yıllık izne pazar günü dahil mi?
Hafta tatili günleri kanundaki yıllık izin günlerinden sayılmaz; izin dönemine rastlayan hafta tatilleri ayrıca dikkate alınır.
1 yıl dolmadan yıllık izin kullanılamaz mı?
Kanuni yıllık ücretli izin hakkı en az bir yıllık çalışmanın sonunda doğar. İşveren daha önce avans izin veya farklı bir izin uygulaması sağlayabilir; bu durum kanuni yıllık izin hakkının doğumundan ayrı değerlendirilir.
BasitİK’ta ilgili konu
İzin taleplerini ve geçmiş izin kayıtlarını çalışan bazında düzenlemek isterseniz İzin Takip Programı
Kaynaklar
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı - İş Kanunu SSS
- Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği
İK süreçlerinizi farklı dosyalarda takip etmeyin
Personel, izin, mesai ve özlük kayıtlarını BasitİK ile tek panelde daha düzenli şekilde yönetin.
BasitİK'yı İncele
